Spanje, ‘Everything under the sun’

Bestuursvormen in Spanje

Na de dood van dictator Franco in 1975 is er veel veranderd in Spanje. De centale besluitvorming heeft plaatsgemaakt voor een gedecentraliseerde politiek.

Spanje heeft nu vier lagen van bestuur : 
gemeenten, provincies, autonome gemeenschappen en de centrale regering.

De centrale regering in Madrid heeft de uitvoerende macht, het parlement de wetgevende macht. Het parlement bestaat uit twee kamers: het Congres van Afgevaardigden, dat 350 leden telt en vergelijkbaar is met de Tweede Kamer, en de Senaat, die uit 256 leden bestaat. Iedere vier jaar vinden voor beide kamers de verkiezingen plaats. Van deze 256 senatoren worden er 208 rechtstreeks gekozen, de resterende 48 senaatsleden worden benoemd door de autonome deelregeringen.

Op regionaal niveau wordt Spanje bestuurd door zeventien autonome deelregeringen.
Deze zeventien autonome deelgemeenschappen beschikken over vele bevoegdheden op het gebied van wetgeving, organisatie van de instanties, het lokale beleid, de stedenbouw, de handel, de sociale hulp e.d. Het is raadzaam u goed te informeren inzake de relevante regelgeving.

Naast de zeventien deelregeringen heeft Spanje 50 provincies die elk een eigen bestuursorgaan kennen. Al deze 50 provincies zijn vertegenwoordigd in de centrale regering in Madrid.

Het laagste bestuurlijke niveau wordt gevormd door de gemeenten. De bevoegdheden van de gemeenten kunnen verschillende consequenties voor het vergunningen- en vestigingsbeleid inhouden.

Ter illustratie: in Barcelona is het beleid van openingstijden stringent en dient een bar om drie uur zijn deuren te sluiten. Daarentegen kan een bar in Zaragoza doorgaan tot zeven uur ‘s morgens.

Taal 

De hoofdtaal in Spanje is het Spaans, ook wel Castiliaans genoemd. Er zijn echter drie autonome gemeenschappen waar er naast het Spaans ook een andere taal wordt gesproken. In Catalonië is dat Catalaans, in Baskenland het Baskisch en in Galicië het Galicisch.

Over het algemeen spreekt de Spanjaard, naast zijn moedertaal, geen andere talen (zelfs geen Engels, Frans of Duits). Indien u de Spaanse taal niet beheerst is het mogelijk dat u bij de onderhandelingen een tolk nodig hebt. 

De 17 autonome gemeenschappen in kaart gebracht
                                 km²            %                               km²         %

(bron : Institituto Nacional de Estadistica (INE)) 

Bevolkingsdichtheid en welvaart 

In de verschillende regio’s in Spanje bestaan grote verschillen met betrekking tot de bevolkingdichtheid en welvarendheid. Madrid en Catalonië hebben de grootste bevolkingsdichtheid met meer dan 500 inwoners per km2. Op de hoogvlakten rond Madrid ligt deze beneden de 30 inwoners per km2. De rijkste gebieden van Spanje liggen vooral in het noorden, Baskenland en Navarra, met een jaarinkomen van gemiddeld 12.500 en 13.500 euro, gevolgd door Catalonië, Balearen en Madrid, tussen 11.500 en 13.500 euro. De laagste jaarinkomens worden gegenereerd in Extremadura (circa 7.750 euro) en Andalusië en Murcia (tussen 8.225 en 8.800 euro). Het Spaans gemiddelde ligt tussen 8.800 en 13.500 euro. De rijkste provincies van Spanje zijn Girona, Lleida, Guipúzcoa, Alava en Navarra, gevolgd door Balearen, Barcelona, Biskaje en Madrid. De armste provincies zijn Badajoz, Cadiz, Cáceres, Jaén, Córdoba en Granada. De meeste commerciële activiteit vinden we in Catalonië (18,2% van het nationaal totaal), gevolgd door Andalusië en Madrid. De provincies met de meeste toeristische activiteiten zijn Madrid, met de hoofdstad van het grootste toeristisch belang, gevolgd door Catalonië en de Canarische Eilanden. De meeste industriën zijn na Barcelona te vinden in Madrid, Valencia en Biskaje.

^{(bron: Anuario Comercial de España 2008)}

Trends in toerisme
Spanje is in trek. Het land heeft zich de laatste jaren sterk ontwikkeld en is populair bij grote investeerders. Het land blijft onverminderd populair als vakantieland. Toeristen verwachten echter wel kwaliteit. Men is thuis gewend geraakt aan meer luxe dan vroeger en verwacht wordt dat de vakantievoozieningen met deze trend meegaan.

Het aanbod van toeristische voorzieningen in Spanje is sterk gestegen. Wereldwijd heeft Spanje na Frankrijk het grootse aanbod vakantievoorzieningen. Het neemt daarmee 8% van het wereldtotaal voor zijn rekening. De toename van het aantal vakanties door de vermindering van het aantal werkdagen en het bezitten van meer vrije tijd, waarborgt de continuïteit in de groei van het toerisme. In 2003 hebben circa 62,5 miljoen toeristen Spanje bezocht. Van deze toeristen kwam meer dan de helft uit eigen land en de rest voornamelijk uit het Verenigd Koninkrijk 25,1%, Duitsland 19,7 en Frankrijk 10,9%. In Spanje vinden op jaarbasis bijna 228 miljoen overnachtingen plaats en daarmee is het land de nummer 3 in de wereld. Spanje is daarbij een alternatief geworden voor door politieke onrust geplaagde andere mediterrane landen. Wat betreft zon-zee vakanties is Spanje de onbetwiste marktleider.

Cultuurverschillen en gedragskenmerken

De spanjaard is in de regel niet bijzonder gecharmeerd van de vele buitenlandse ketens die een groot deel van de goedlopende bedrijven in handen hebben gekregen. Dit geldt met name voor de horeca. Goede voorbeelden hiervan zijn Planet Hollywood, Baja Beach Club, Arts Hotel en Hard Rock Cafe. Vooral in steden als Barcelona en Madrid zijn de meest begeerde lokaties in handen van dergelijke buitenlandse ketens. Het kan om deze reden voorkomen dat u bij de bank, het gemeentehuis en andere instellingen in eerste instantie koel en onaardig te woord wordt gestaan. Indien u echter vriendelijk blijft en uw gesprekspartner met respect benadert zal het gesprek over het algemeen een positieve wending nemen.

Buiten Spanje bestaat nog steeds het vooroordeel dat de Spanjaard in de regel traag werkt en graag verplichtingen voor zich uitschuift. Barcelona is een uitstekend voorbeeld dat aantoont dat men tegenwoordig in Spanje een enorme handelsdrang kent en dat er zeer professioneel, dynamisch en flexibel te werk wordt gegaan. Indien men buiten Spanje beseft dat er culturele verschillen bestaan tussen de verschillende landen en dat de gebruiken, normen en waarden in Spanje enigzins verschillen met die van andere landen, zal men zich realiseren dat Spanje een land is van ongekende mogelijkheden.

Wanneer een Nederlander zich onheus bejegend voelt kan het gebeuren dat hij niet, of met moeite, de aangeboden excuses of verzachtende omstandigheden wil aannemen. Deze ‘Nederlandse rechtlijnigheid’ wordt over het algemeen door de Spanjaard niet begrepen. In de regel levert de Nederlander, indien hem dat het beste lijkt, directe en duidelijke kritiek. De Spanjaard daarentegen heeft daar meer moeite mee en zal zijn kritiek voorzichtiger inpakken en proberen de andere partij niet voor het hoofd te stoten. Dit is een eigenschap waar een Nederlander over het algemeen moeite mee heeft. De Spanjaard laat zich weliswaar negatief uit over zijn land, maar dat wil niet zeggen dat hij geen nationale trots kent. Het wordt in Spanje niet gewaardeerd wanneer buitenlanders zich negatief uiten over dit land.

Een Nederlander is vaak ter goede trouw bij onderhandelingen en vindt het niet altijd nodig om alle punten vast te leggen. Het is echter raadzaam dit wel te doen in Spanje. In Spanje zelf is dit al helemaal niet gebruikelijk en het zou kunnen dat een Spaanse partner dit als overdreven ervaart. Aan de andere kant zorgt u er op deze wijze voor dat u later niet voor onaangename verassingen komt te staan. De Spanjaard kent in de regel un eenmaal een andere betekenis toe aan het begrip afspraak dan de Nederlander. Een notaris vertelde eens:“ Iedereen is in Spanje tegerlijkertijd advocaat, financieel adviseur en notaris, men profileert zich als all-round professioneel raadgever”. Het is echter raadzaam de informatie zoveel mogelijk uit eerste hand en van de juiste personen te betrekken. Vertrouw nooit teveel op alle adviezen die een Spanjaard u soms maar al te graag wil geven.

Een ander vooroordeel met betrekking tot de Spanjaard is dat deze corrupt en gemakkelijk te manipuleren zou zijn. Dit is echter een pertinente misvatting en insinuaties in deze richting kunnen dan ook een hoop kwaad bloed zetten. Het is dus niet noodzakelijk meteen met bankbiljetten te zwaaien om de douanebeambte te overtuigen.

In de zakelijke omgang verandert het ‘u’ al snel in ‘jij’ en ‘jou’. In het algemeen zijn Spanjaarden hartelijk en gastvrij, maar ze hebben hun trots. In de omgang met buitenlanders trachten Spanjaarden dan ook vaak hun tekortkomingen achter een zekere arrogantie te verbergen. Het is onverstandig uzelf overheersend, onbuigzaam of ongeduldig op te stellen. De Spanjaard is gesteld op uiterst verzorgde en enigszins klassieke kleding. De vouw in de broek dient derhalve perfect te zitten en de schoenen dienen te spiegelen.

Indien u in Spanje de juiste personen wil spreken is een kruiwagen en een gezonde portie geduld vaak onontbeerlijk. Afspraken worden op het laatste moment afgezegd en er zal menig telefoontje voor nodig zijn om de uiteindelijke afspraak te regelen. Daarnaast heeft een Spanjaard er vaak moeite mee om ronduit te zeggen dat hij niet geïnteresseerd is. Om te vermijden dat u weken aan het lijntje wordt gehouden is het zaak in een vroeg stadium duidelijkheid te verschaffen inzake de oprechtheid van de interesse van uw Spaanse relatie. 

De kust en haar kenmerken 

Costa Brava, van Franse grens tot Barcelona

Van de verschillende kusten die Spanje rijk is wordt de Costa Brava door de Nederlanders verreweg het meeste bezocht. Eén van de redenen hiervoor is gelegen in het feit dat de Costa Brava vanuit Nederland met de auto gemakkelijk te bereiken is. De andere ‘Costas’ liggen verder zuidwaarts en zijn derhalve met eigen vervoer minder gemakkelijk bereikbaar. Over de gehele kustlijn vindt men aan de Costa Brava bijzonder veel campings, appartementencomplexen en hotels. Het toerisme aan de Costa Brava, niet zelden verzorgd door ‘touroperators’, kan worden bestempeld als ‘massatoerisme’, het is eerder de kwantiteit dan de kwaliteit die aan de Costa Brava voorop staat.

Ongeveer 90% van de toeristen die de Costa Brava aan doet brengt haar tijd door in de maanden juli en/of augustus. Hun wensen zijn over het algemeen beperkt tot zon, zee, strand en uitgaan. Cultuur en folklore zijn derhalve taboe. De Nederlanders zoeken elkaar in de regel op en begeven zich met name in Nederlands geörienteerde horecagelegenheden. Populairste bestemmingen zijn Lloret de Mar, Rosas, Malgrat, Blanes en Playa d’Aro. Gedurende de eerder genoemde maanden zijn deze plaatsen overbevolkt en komt het massatoerisme tot volle wasdom.

^{(bron: Anuario comercial de España 2008; 1 Totaal voor Spanje is 100.000)}

Costa Dorada; van Barcelona tot Peñiscola

Direct beneden Barcelona vinden we de Costa Dorada. De bekendste plaatsen aan deze kust zijn Salou, Cambrils, Calafell en Sitges. In Salou is het aantal Nederlands geörienteerde horecagelegenheden in de laatste twee jaar verdrievoudigd. Dit komt er zogezegd op neer dat steeds meer vissers in dezelfde vijver hun geluk beproeven, wat de onderlinge verstandhouding uiteraard niet ten goede komt. Waar de sfeer in Lloret nog kan worden betiteld als ‘vriendelijk’, is de ambiance in Salou inmiddels verworden tot een koele concurrentiestrijd.

De badplaats Sitges staat bekend om haar gevarieerde publiek, met als grootste vertegenwoordiging de internationale en Spaanse ‘homo scene’.

Salou en Sitges zijn wat betreft de Costa Dorada betreft het meest internationaal geörienteerd.